Budapeszt [antikvár]

WST5P Budapeszt to miasto o dwutysiqcletniej tradycji, gdzie przeszlosc splata si? harmonijnie z terazniej-szosci^. Na górzystym, prawym brzegu—Buda, na lewym, calkiem plaskim — Peszt, rozdzielone i za-razem pol^czone Dunajem, przedstawiaj^ niezró-wnany widok. W sylwecie miasta dominuj^ mosty o wysmuklych ksztaltach, strzelista wieza koscioJa Macieja, wzgórze z palacem królewskim obecnie odnawianym, romantyczna Baszta Rybacka i Parlament oraz budynki muzealne, które kryj^ skarby reprezentuj^ce poszczególne etapy historii W? gier. Najpi?kniejszym przykladem w^gierskiego stylu neo-klasycznego jest okazaly budynek o wiekowej tradycji mieszcz^cy Wfgierskie Muzeum Narodowe, symbol post?pu i d^zenia do niezaleznosci w „erze reform" (z pocz^tku XIX wieku). Pod koniec ubie-glego stulecia dawny Peszt, male, nie nie znacz^ce miasto, w ci^gu niespeina 40 lat stal si? metropolis. Powstanie Muzeum Sztuk Pifknych, zaj-muj^cego ogromny budynek, najwi?kszy w Buda-peszcie obok Parlamentu, wzniesiony dla pomiesz-czenia dziel sztuki w?gierskiej i swiatowej, jest re-zultatem wysilków, których celem bylo dorównanie wielkim zachodnim stolicom. W dawnym gmachu S^du Apelacyjnego urz^dza si? Muzeum Etnogra-ficzne. Na malej wysepce Széchenyi w Lasku Miej-skim wznosi si? zamek Vajdahunyad, dzis Muzeum Rolnictwa, romantyczna budowla powstala w roku tysi^clecia panstwa wfgierskiego (1896). Stanowi ona pol^czenie najbardziej typowych elementów archi-tektury minionych dziesi?ciu stuleci. Muzeum to ma przypominac zwiedzaj^cym tysi^cletni^ walk? o byt kraju i spokój Europy w miejscu, gdzie krzyzowaly si? drogi ze Wschodu na Zachód. Secesja, sztuka zamykaj^ca wiek ubiegly, jest przed-stawiona w Muzeum RzemioslaArtystycznego, które dzi?ki swym ornamentom wykonanym na modi? w?giersk^ stanowi doskonaly przyklad architektury d^z^cej do odnowy. Obydwa muzea s^ zwi^ane ze stolic^ nie tyiko przez swojs lokalizacj?, ale równiez przez swoje zbiory. Cenne zabytki sztuki europejskiej i azjatyc-kiej, które znajduj^ si? na W?grzech, koncentruj^ si? wlasnie wBudapeszcie. Muzeum Sztuk Pi?knych, Galéria Narodowa, Muzeum Rzemiosla Artystycz-nego godnie zajmuj^ nalezne sobie miejsce w hie-rarchii znanych muzeów europejskich. Muzeum Narodowe skupia wszystko to, co dotyczy historii ziemi i narodu w?gierskiego. Znajduje si? tam kom-pletna kolekcja przedmiotów zwi^zanych z kultur^ materialn^ W?gier. Uzupelniaj^ je niezwykle bogate i barwne zbiory Muzeum Etnograficznego, skupia-j^ce zabytki ilustruj^ce zycie ludu w?gierskiego. Muzeum Historyczne Budapesztu posiada jednoli-ty w swej zlozonosci zbiór zabytków obejmuj^cych okres od prehistorii miasta az do naszych czasów, l^cznie z zabytkami rzymskimi i tureckimi. Zasobne zbiory tych muzeów nie s^ dawn^ wlas-nosci^ monarchów, lecz skladaj^ si? na nie kolekcje prywatne i dziesi^tki tysi?cy bardziej lub mniej cen-nych darów. Do ich bogactwa i róznorodnosci przy-czynila si? praca swiadomych swych celów zbieraczy. W obecnej publikacji przedstawiono dziela sztuki z siedmiu zaledwie muzeów na czternascie istniej^-cych. Mamy nadziej?, ze nasza ksi^zka b?dzie pozy-teczn^ lektűr^ zarówno dia specjalistów, jak i dia wszystkich interesuj^cych si? muzeami. Niniejszy tom ulegl pewnym zmianom i uzupel-nieniom w stosunku do pierwszego w?gierskiego wydania z 1969 roku. Z tego powodu jedynie cz?s-ciowo odzwierciedlily si? w nim w?drówki zbiorów muzeów budapesztenskich, których aktualnie jestes-my áwiadkami. Najistotniejsz^ zmianq, na któr^ pragniemy zwrócic uwag? ze wzgl?du na uklad 7