Czolg Lekki Stuart [antikvár]

Czoíg lekki Stuart W chwili wybuchu 11 wojny swiatowej w Europie WC wrzesniu 1939 roku armia Stanów Zjedno-czonych posiadala mniej czolgów niz Polska, która byla w stanie wystawié do walki ponad 700 wozów pancemych. Armia amerykaúska dyspo-nowala wówczas zaledwie 400 wartosciowymi czolgami, nie wliczaj^c kilkuset zuzytych i prze-starzalych 6-tonowych czoígów z I wojny swiatowej. Nawet te cztery setki czoígów, o wq^tpU-wej wartosci bpjowej, uzbrojone byly glównie w karabiny maszynowe. Ten stan rzeczy spowo-dowany zostal zarówno niskim budzetem, prze-znaczonym przez Kongres dla celów obronnych, jak równiez brakiem odpowiednich struktur administracyjnych w armii i departamencie obrony, odpowiedzialnych za rozwój broni pan-cemej. Opieraj^c siç na doíwiadczeniach I wojny íwiatowej przekazano broú pancem^ pod wyl^cz-n4 kontrolç dowództwa piechoty. Bylo ono zwolennikiem konserwatywnej doktryny giosz^-cej, ze w walce czolgi sluz^ wylqcznie wsparciu nacieraj^cej piechoty, niszcz^c gniazda karabinów maszynowych i inne przeszkody. Nieliczní awangardowi teoretycy jako armiç przyszlosci widzieli samodzielh^ armiç pancerny, ale, po-dobnie jak zwolennicy samodzielnych sít powietrznych, nie znajdowali poparcia dknwoích koncepcji. W latach trzydziestych do sprawy rozwoju broni pancernej wl^czylo siç dowództwo kawalerii. Oficerowie kawalerii, m.in. plk. Van Voorhis, postulowali uzycie broni pancernej jako samodzielnego, zmechanizowanego wariantu ka- walerii, maj^cego spelniad tradycyjne jej zadania, tj. rozpoznanie, pos'cig i niszczenie przeciwnika. W 1930 roku zostaly zorganizowane w Fort Eustis eksperymentalne sily zmechanizowane pod dowództwem Van Voorhisa. Poniewaz zgodnie z postanowieniami Aktu Obrony Narodowej z 1920 roku jedynie piechota upowaznlona byla do posiadania czolgów, czolgi kawalerii klasyfi-kowane byly jako ,,wozy bojowe". Nielíczne grupy zwolenników koncepcji rozwoju czolgów, dzialaj^ce niezaleznie od siebie w dowództwach piechoty i kawalerii, nie byly w stanie pokonac konserwatywnych postaw biu-rokracji armijnej w walce o fundusze przeznaczo-ne na rozwój uzbrojenia. Na rozwój czolgów przeznaczano zaledwie 5 procent budzetu, za-twierdzonego na badania i rozwój uzbrojenia wojsk l^dowych, podczas gdy dla znacznie lepiej rozwiniçtej juz artylerii przeznaczano 50 procent tego budzetu. Prace nad rozwojem czolgów lekkich postçpowaly jednakze sprawniej niz srednich z prostej przyczyny, ze czolgi te byly tansze w opracowaniu i produkcji. W rezultácie czolg lekki stal siç podstawq amerykanskich sil pancemych az do roku 1942, kiedy wprowadzono znaczne ilosci czolgów srednich. Koncepcja ogra-niczonego rozwoju czolgów, lansowana przez dowództwo piechoty, doprowadzilaby niew^t-pliwie do technicznej stagnacji w projektowaniu czolgów lekkich, gdyby nie decyzja departamentu uzbrojenia o oparciu wszystkich projektów czolgów lekkich piechoty í wozów bojowych kawalerii na ujednoliconych ukladach nosnych.