Magyar honvédtábornokok oszmán szolgálatban [antikvár]

1. BölümJÁNOS HÓVÁRÍGeg Osmanli ímparatorlugu'nda Macar Askeri Etkileri: Richard Guyon ve György KmetyMacar-Türk ili?ki sisteminde 1848-49 yüi muhacirlerinin ya?am öyküsü özei bir ba^ligi hak etmektedir. Bu yalnizca Sultan I. Abdülmecid'in (1831-1861) Macar ve Polonyali mültecileri, 1848-1849 yilmdaki Macar sava?larinin kahramanla-rini ve neferlerini sava$ riskine ragmen kábul etmi? olmasmdan degil, Osmanli Ímparatorlugu'nda kalan yakla^ik bin Macar ve Leh subaym ve sivilin impara-torlugun modernle?tirilmesinde ve batilila$tirilmasmda rolünün olmasmdan kaynakianmaktadir. Aralarmdan 90k sayida kí$i amlabilir, ancak biz ?imdi sade-ce General Richárd Guyon (1813-1856) ve General György Kmety'nin (1813-1865) hayatmm Türkiye dönemini ele alacagiz: her ikisi de 200 yil önce 1813'te dogdu ve Macaristan'daki Özgürlük Sava§i'nm ba?arisizliga ugramasmi müte-akiben Osmanli ímparatorlugu'na ge(;tiler. 1848-49 yilmdaki Macar Özgürlük Mücadelesi'nin sava? tecrübeleri ile Türk topraklarma adim attilar: her ikisi de önemli askeri kuvvetlere galip ve maglup ^arpi^malarda ayni ^ekilde komuta et-tiler, ordu tertibi ve sava? yönetiminin tüm inceliklerini biliyorlardi. (^agm sade-ce iyi egitimli degil, sava? tecrübelerine de sahip askerleri idiler. Bu bilgiyi bera-berlerinde getirdiler ve bunu Osmanli-Türk ordu yönetimine teklif ettiler.Guyon ve Kmety, ne parali asker, ne de maceraperest idiler. Macar subaylar-di. Guyon fahri Macar, Kmety ise 18. yüzyildan itibaren Habsburg Monar?isi'nin askeri ruhunu olu?turan yüzyillik Macar askeri geleneginin koruyucusu idi: im-paratorlugun ordusunda on binlerce Macar asker hizmet veriyordu, Viyana ordu yönetiminin Macar alaylari vardi ve orduda Macar subay kadrosu da önemli rol oynuyordu. Bu sayede 1848 yazmda kisa süre icjinde müstakil Macar ordusu olu-?abildi. Macar askeri gelenekleri, 1848-49'da müstakil ya?ama gegi? yapti. Özgürlük Sava?i'nin askerleri, 1849 yilinin ilkbahannda Habsburg ímparatorlugu or-dusunu maglup etti. Bu, dönemin askeri gevrelerinde büyük sürpriz oldu ve ayni zamanda Macar general kadrosunun büyük takdir görmesini beraberinde getirdi.