Bővebb ismertető
Wystawa francuskiego malarstwa sredniowiecznego stala siç w Paiyzu w 1904 roku prawdziw^ rewelacj^. Organizator ekspozycji, Henry Bouchot, po raz pierwszy zgromadzil prawie wcale dotychczas nie znane dziela malarzy francuskich tego okresu, i chodaz niektóre z jego atrybucji z czasem mialy okazac siç blçdne, ujawnii niezaprzeczalny talent w rozpo-znawaniu dawnych mistrzów. Co wiçcej, wspomniana wystawa wzbudzila zainteresowanie historyków sztuki okresem do tej pory zaniedbywanym i na dlugo wytyczyla kierunek badan poswiçconych sredniowiecznej sztuce francuskiej. To «odkrycie», a takze o kilka dziesi^tków lat pózniejszy pokaz naparyskiej Wystawie Swiatowej 1937, zachwialy nieco utwierdzon^ w literaturze hegemoniq. sztuki wloskiej, holenderskiej i niemieckiej. Wydobycie takich malarzy, jak Jean Fouquet, Mistrz z Moulins i Enguer-rand Quarten (Charonton), domniemany autor Viety awinionskiej, skupilo uwagç na artystach o wyj^tkowym znaczeniu, godnych standé obok wspól-czesnych sobie Wlochów i Niderlandczyków.
Pragniemy w tej ksi^zce przedstawic okres okolo dwustupiçcdziesiç-ciu lat rozwoju francuskiego malarstwa, od polowy XIII do pocz^tków XVI wieku — a byly to stulecia nalez^ce do najburzliwszych w historii Francji, której zjednoczenie dokonalo siç za cenç krwawego okupu. Od XII wieku królestwo Francji skladaj^ce siç z hrabstw, udzielnych ksiçstw i dornen monarszych toczylo wojnç z Angiig. W XIV-XV wieku, podczas wojny stuletniej, bój ten przerodzil siç w smierteln^ walkç ludu francuskiego i wycisnql trwale piçtno na jego zyciu codziennym. Losy korony francuskiej byly wiçc w tym czasie niebywale dramatyczne. Zamieszana w liczne wojny, juz to sprzymierzaj^c siç 2 moznowladcami, ksi^zçtami i trzecim stanem, juz to zwracaj^c siç przeciwko nim, czçsto wchodzila w zatargi z Kosciolem i wlosciaristwem, musiala tez stawiac czolo pows-taniom chlopskim i mieszczanskim. Skutkiem tych kryzysów rolnictwo, przemysl i Handel podupadaly, aie na tle sredniowiecznej Europy kraj i tak przedstawial siç kwitn^co. Powstawaly olbrzymie katedry, wznoszone przez mieszczan w coraz to bogatszych miastach. Uniwersytet}^, zwlaszcza uniwersytet paryski, cieszyly siç renom^ ognisk intelektualnych — z naj-dalszych stron d^zyli do nich studenci. Juz wtedy Francja dyktowala modç wiçkszosci krajów europejskich.
Tak wysokim lotom w dziedzinie nauki i sztuki towarzyszyl ogólny rozkwit kraju. áledz^c rozwój francuskiego malarstwa sredniowiecznego nalezy pamiçtac, ze nie przebiegal on na ziemi spokojnej, ani w warunkach politycznej i spolecznej jednosci. Podobnie jak we Wloszech i Niemczech,