Malarstwo Hiszpanskie [antikvár]

' ¦ , ¦ 'I,;' ' , 1 v- .|1-, ,,' , !¦-'i I ¦ Ir-fterl Hiszpania to kraj ostrych kontrastów. Hiszpanska zietnia wydala naj-surowszych inkwizytorów i najzuchwalszych anarchistów. W dziedzinie malarstwa powstawaly liczne wybitne szkoly, które po okresie rozkwitu zamkaly, przekazuj^c sw^ rol? potgznym indywidualnosdom, takim, na przyklad, jak El Greco, Velazquez, Goya czy Picasso, których twórczosc starczyc moze za dzialalnosc calych malarskich szkól. Pierwszy z wymienionych artystów pochodzil z Krety i sygnowal swe obrazy nazwiskiem Domenico Theotokopoulos. Ostatni zas, byl za-ledwie «cudownym dzieckiem», gdy osiadl na stale w Paryzu. Tam w latach czterdziestych XX wieku napisal po francusku surrealistyczny dramat. Czy zyl jednak kiedykolwiek malarz bardziej liiszpanski od El Greca, a czy wsród malarzy francuskich byl taki, od którego Picasso mógl byl przej^c w dziedzictwie symbol byka día wyrazenia brutalnej sily i mgskosci? Jezeli, na przyklad, Picasso protestuje przeciwko masowym zbrodniom w Korei, jego dzielo niewiele ma tylko wspólnego z obrazami politycznymi, typowymi día malarstwa francuskiego, jak chocby z impres-jonistycznym dzielem Maneta Ro^strs^elanie cesars^a Maksjmiliana czy egze-kucj^ komunardów. Obraz Picassa wywodzi si§ natomiast bezposrednio od powstariców Goyi wal^cych si? pod kulami z okrzykiem grozy (^Ro^-strt(elanie powstanców madryckich j maja 1808, tabl. 39). Ribera, malarz ba-roku, nazywal siebie we Wloszech, swej drugiej ojczyznie, «Hiszpanem». I w istocie, jego poddawani torturom swigci mgczennicy maj^ wyniszczone n?dz^ twarze chlopów hiszpanskich z tych czasów, gdy, jako najbardziej wydziedziczony lud w Europie zachodniej, byli jednoczesnie obywatelami kraju, który napelnial skarb zlotem Inków. Pierwszymi malarzami Pólwyspu Iberyjskiego s^ artysci-czarownicy sprzed 20 tysi?cy lat. Oni to na scianach jaskiri w Altamirze i Saelices malowali intensywnymi br^zowymi kolorami byki-zwierzgta, z których smierc wydobywa wielkoác tragiczn^. Z czasem ten posgpny koloryt stanie si? charakterystycznym día malarstwa tego, spalonego potudnio-wym sloncem, ubogiego, lecz dumnego kraju. Kto wie, moze kolor ów stanowi wrgcz symbol twardych dziejów Pólwyspu? Wicki musialy przemin^c, by ten ciemnoskóry, czarnowlosy lud stal