Bővebb ismertető
Samocf^^^á
-a;-
Samochody panceme byiy tv przedwojennej polskiej armii swego rodzaju kop-ciuszkiem. W zwi^zku z dlu-goletnim nastawieniem pla-nowania strategicznego na wschód i przewidywanymi wobec tego dzialaniami na obszarach o rzadkiej sieci drog bitych nie rozwijano tego rodzaju sprzçtu, a ist-niej^ce wozy zamierzano po-zostawic w s!uzbie tylko do czasu zastqpienia ich przez opracowywane nowe typy
czolgów rozpoznawczych. DIatego tez w 1939 roku oby-dwa posiadane typy samo-chodów pancemych nie od-powiadaly juz potrzebom wspólczesnego pola walki.
Omawiany tu samochód pancerny wzór 1929, jak-kolwiek powolny i nie mo-g^cy poruszac siç w terenie, byl jednak lepiej uzbrojony i opancerzony niz — prze-wazaj^cy liczebnie w oddzia-lach broni pancernej — samochód wzór 28, przekon-
struowany pózniej na wzór 34. Dziçki temu zolnierze wyposazonego w wozy wz. 29 dywizjonu pancemego Mazo-wieckiej Brygady Kawalerii mogli w wojnie 1939 roku poszczycic siç niejednym sukcesem, zapisuj^c m.in. na swoim koncie okolo 5 pro-cent niemieckich wozów bojowych, zniszczonych we wrzesniu przez wszystkie oddzi^y pancerne Wojska Polskiego.
ZAKtADY URSUS I SAMOCHÓD TYP A
Powstanie samochodu pancemego wz. 29 zwi^zane jest scisle z poczqtkami rozwoju przemyslu motory-zacyjnego w Polsce. Istniej^ce w Warszawie od 1893 roku Towarzystwo Udzialowe Produkcji Armatur przystapilo w 1902 roku do wytwarzania silników spalinowych, co staio siç wkrótce podstawowq dzie-dzinq jego dzialalnosci. Ta zmiana profilú .— jak i fascynacja wydawanymi wlas'nie dzielami Sienkie-wicza — spowodowaly zmianç nazwy firmy na Specjalna Fabrykç Armatur i Motorów Ursus, a imiç sienkiewiczowskiego bohatera do dzis' patronuje jednej z najwazniejszych gafçzi naszego przemyslu motoryzacyjnego. W 1910 roku zaklady przeniesiono z ul. Siennej do nowych, obszernych hai u zbiegu Wolskiej i Szczçsliwickiej, gdzie do wybuchu I wojny s'wiatowej produkowano silniki o mocy dochodzacej do 600 KM.
Podczas wojny 1920 roku iirzqdzono tu zaklady naprawcze samochodów wojskowych, a zdobyte przy tym doswiadczenia staly siç zapewne powodem po-wierzenia zakladom zlecenia na wykonanie 1050 pôtciçzarowych samochodów marki SPA {Soáeta Piemontese Automobili) oraz ciçzarowych Berlietów, które na poczqtku lat dwudziestych wygraly konkurs rozpisany przez Ministerstwo Spraw Wojskowych. W 1924 roku zawarto odpowiedniq umowç i, po uzyskaniu od Banku Gospodarstwa Krajowego kredy-tów oraz nabyciu praw licencyjnych, firma — prze-ksztalcona teraz w spôlkç akcyjnq pod nazwq Zaklady Mechaniczne Ursm — przystqpila do wznoszenia nowej wytwórni na polach podwarszawskiej wsi Czechowice.
Na powierzchni 10 hektarów stançly do 1926 roku: hala montazowa, odlewnie ?eliwa i metali koloro-wych, budynek administracyjny oraz szereg obiektów pomocniczych. Zaloga zakladu liczyla 500 osób, by w nastçpnych latach wzrosnqc do 1200. Poczqtkowo sprowadzano z Francji i Wloch podwozia, na których montowano kabiny kierowców i skrzynie ladunkowe. Po takim okarosowaniu 400 Berlietów zrezygnowano z ich seryjnego wytwarzania, koncentrujqc siç na