Samolot szkolno-treningowy Jak-11 (C-11) [antikvár]

Gwaltowny rozwój techniki lotniczej, zwlaszcza w okresie II wojny áwia-towcj, spowodowal wyzsze wymagania w przygotowaniu personelu lataj^ego. W czasie dzialaú wojennych biura konstrukcyjne usilnie pracow^ nad stalyjn podnoszeniem osiqgów samolotów bojowych. Przemysfy lotnicze walcz^cych stron dostarczaly na front coraz to nowszy sprzçt. Ros'nie stale moc stosowanych silników, masa, uzbrojenie i wyposazenie samolotów, które la-taj^ coraz szybciej i wyzej. Równolegle z tym zwiçkszaj^ siç wymagania w stosunku do personelu, dlatËgo tez szczególnego znaczenia nabiera proces szkolenia i przygotowania personelu lata-j^cego. Obok rozwoju jakos'ciowego lotnictwo rozra-sta siç szybko ilos'ciowo. Wobec masowego uzycia lotnictwa we wszystkich wiçkszych operacjach II wojny swiatowej rosnie stale zapotrzebowanie na personel lataj^cy. Doplyw nowych, dobrze wyszkolonych kadr nabrai istotnego znaczenia. Do szkolenia zaangazowano znaczny liczbç do-swiadczonych pilotów i sprzçtu. ¦ Dia zobrazowania skali tego przedsiçwziçcia warto przytoczyc niektóre dane liczbowe doty-cz^ce tylko jednego panstwa, Wielkiej Brytanii. W czasie II wojny swiatowej wyprodukowano tam ponad 4000 samolotów do szkolenia podsta-wowego, ponad 3300 samolotów szkolno-trenin-gowych oraz sprowadzono dalszych ponad 5100 samolotów przejsciowych ze Stanów Zjednoczo-nych, które wykorzystywano do szkolenia pilotów mysliwskich; Jezeli dodamy do tego pokain^ licz-bç samolotów bojowych, wówczas uswiadomimy sobie, jak wielki potencjal zaangazowany byl w procesie szkolenia. W Zwi^ku Radzieckim w czasie wojny prze-szkolono tysi^ce pilotów mysliwskich. Nie dyspo-nowano jednak samolotem przejsciowym — pos'rednim miçdzy szkolnym a bojowym. W tym trudnym okresie nie bylo jednak czasu na opracowanie i produkcjç samolotów przejsciowych. Dlatego znaczny procent nowo wprowadzaoych na tizbrojenie samolotów bojowych budowany byl w wersji dwimiiejscowej. Dia mysUwców konstrukcji Jákowlewa byl to Jak-7W, natomiast Lawoczkina La-SUTI. Inne typy samolotów, jakié byly dostarczane do ZSRR w ramach Lrad--Lease, na miejscu przerabiano w niewielkicb ilosciach na wersjç dwumiejscow^ {Spitfire oraa, P-M i Aireobra). Przejscie z prostego samolotu szkolnego na. nowoczesny szybki i ciçzki samolot bojowy wy-magalo wiçkszego wysilku kadry instrukt(»rskiej. Mozna powiedzieé, ze w procesie szkolenia wy-tworzyl siç pewien próg, jaki musial pokónaé personel szkoUcy i szkoíony. Niezwlocznie po zakoáczeniu dzialaú wojennych w ZSRR przy-st^iono do opracowania nowych samolotów szkolnych i szkolno-treningowych. Na miejsce powszechnie dotychczas uzywanego samolotu Po-2 lub UT-2 do szkolenia podstawowego wpro-wadzono nowy samolot Jak-18. Mimo to przqscie z Jak-18 na samolot bojowy, latajacy z prçdkosd^ prawie trzykrotnie wiçksz^, o masie kilku ton 1 bogatym, skomplikowanym wyposazeniu — wymagaio dluzszego czasu, wiçkszego wysilku, Samolot szkolno-treningowy Jak-11 (C-11) — A" /