Schilderijengalerij Prins Willem V [antikvár]

Ten geleide Foreword Toen in 1977 de Prins Willem V-Galerij, na een isojaar lange sluimer, weervoor het publiek geopend werd, kon niet vermoed worden dat reeds vijfjaar later de situatie zo veranderen zou, dat tot een grondige her-ordening van de geëxposeerde schilderijen besloten kon worden. Aanleiding voorde veranderingen is de restauratie die het I7de-eeuwse Mauritshuis moet ondergaan, waardoor voor het gehele schilderijenbezit tijdelijk een andere bestemming gevonden moest worden. Was er een mooiere gelegenheid denkbaar dan deze om de oorspronkelijke i8de-eeuwse toestand van de stadhouderlijke schilderijenverzameling zo goed mogelijk te benaderen? Tot onze grote dankbaarheid gaven directeur en stafleden van het Koninklijk Kabinet van Schilderijen, 'Mauritshuis', alle medewerking aan onze reconstructie-plannen, zoals het Bestuur van de Stichting Johan Maurits van Nassau dit deed ten aan-zien van de plannen om deze brochure te verwezenlijken. Behoorden in de vorige opstelling 19 schilderijen tot de oorspronkelijke stadhouderlijke collectie, in de nieuwe opstelling zijn dit er maar liefst 78 geworden.' Ook het totaal aantal te exposeren schilderijen kon nog iets opgevoerd worden. Ook hierbij was de authenticiteit het doel. Het is bekend dat zelfs op sommige i8de-eeuwse bezoekers de Galerij en de anti-chambre een overvolle indruk maakten : 'vollgepfropft'' noemt de Duitser Sander het.' Toch was men in die jaren aan dergelijke esthetische, niet wetenschappelijk geordende verzamelingen volstrekt gewend. De reacties van de huidige bezoekers wijzen op een veel grotere moeite om zieh in de veelheid van het gebodene nog te kunnen concentreren op één enkel schilderij ; begrijpelijk als men de opstelling in de huidige kunstmusea in aanmerking neemt. Toch ligt mijns inziens juist hierin de waarde van deze Willem V-Galerij : men wordt zieh niet alleen bewust van een andere voorkeur met betrekking tot de schilderijen, maar ook van een geheel andere wijze van exposeren dan die welke wij thans prefereren. 'Dames en Heren, treedt binnen in de i8de R. R. de Haas Rijksinspecteur voor Roerende Monumenten When the Prince William V Gallery was reopened to the public in 1977, after 150 years of slumber, no one could have foreseen that a new development would lead to a complete reorganisation of the display a mere five years later. This has been brought about by the renovation of the Mauritshuis and the need to find temporary homes for its entire collection of paintings. This provided us with the ideal opportunity to reconstruct the 18th-century collection by bringing together many of the paintings which originally hung in the gallery. We are extremely grateful to the director and staff of the Mauritshuis Royal Cabinet of Paintings for their assistance with this reconstruction, and to the board of the Johan Maurits van Nassau Foundation for its help in the production of this guide. Since 1977 we have been exhibiting 19 paintings which belonged to the original collection, but now we have no fewer than 78.' We have also enlarged the exhibition slightly, and here too we have aimed at authenticity. Even some 18th-century visitors felt that the walls of the gallery and antichamber were rather clattered, or 'vollgepjropft' as Sander wrote-. In those days, though, people were used to that kind of aesthetic arrangement, just as we are to a more scholariy display. The reactions of modem visitors to the gallery show that they have far more difficulty in concentrating on a single work amidst the mass of paintings on display. This is perfectly understandable, but at the same time I believe that this is the virtue of the Prince William V Gallery. It shows us that our tastes are not necessarily those of the 18th century, and that the art-loving public of those days liked their paintings displayed in a very different way. 'Ladies and gentlemen, welcome to the 18th century'. R. R. de Haas Director of the State-Owned Art Collections Department ' Paintings marked with an * in the catalogue replace works which hung in the original, i8th-centuo' collection. ^ H. Sander, Beschreibung seiner Reise durch Franiareich. die Niedertande. Holland. Deutschland und Italien, vol. 1, Leipzig 1783, p. 504. ' In de katalógus zijn de vervangingen voor oorspron-kelijk aanwezige schilderijen met een • aangeduid. ^ H. Sander, Beschreibung seiner Reise durch Frankreich, die Niederlande, Holland, Deutschland und Italien, dl. I, Leipzig 1783, biz. 504.