Tkanina Polska [antikvár]

WSTÇP Ksi^zka, któri} obecnie odclajemy do rqk czytelników, ma za zadanie zaznajomic swoich i obcycli ze zdobyczami polskimi w zakresie dziedziny sztuki tzw. stosowanej, ktôra vi nas osiqgnçla najwyzszy poziom, zdobywaj^c wlasny wyraz plastyczny, wlasny styl. Rozwój tkaniny artystycznej w Polsce XX wieku ihistrujq starannie dobrane reprodukcje mozliwie wszystkich najwybitniejszych prac licznych artystów, jacy poswiçcili tej dziedzinie sztuki sw^ -vviedzç i talent. Orientujq one w kierunku, w jakim szly poszukiwania wlasnej formy narodowej naszego tkactwa artystycznego we wszystkich jego odgalçzieniach technicznych — poza tkaniny drukowanq czy malowan^, ktorej bçdzie poswiçcona oddzieina publikacja, a ktôra warsztatowo nie wigze siç bezposrednio z wlasciwym procederem tkackim. Poszukiwania, o ktôrych wspomnialem, wyszly zarówno od warsztatowych i formalnych tradycji naszego tkactwa ludowego, zywego po dzis dzien w licznych regionach Polski, jak i z prób czerpania inspiracji z dawnych, glównie osiemnastowiecznych manufaktur polskiej tkaniny luksusowej i artystycznej. Totez zespól reprodukcji tkaniny wspólczesnej poprzedza w na-szej publikacji retrospektywny pokaz kobierców, tkanin, pasów staropolskich oraz liczne przyklady tkanin ludowych z XIX wieku i wspólczesnych. W ten sposób umozliwiamy czytelnikom przy przegl^daniu ilustracji zorientowanie siç, ile nasza wspôlczesna tkanina zawdziçcza narodowym tradycjom polskiej sztuki, w jakim stopniu z nich wyrasta, jakie byly techniczne i formalne przeslanki jej powstania. Teksty, jakimi poprzedzamy nasze wydawnictwo, rozpoczynamy od zwiçzlej historii naszego tkactwa, ze szczególnym uwzglçdnieniem jego wlasciwosci rózni^cych je od inspiracji sztuki zaehodniej i wschodniej. Splot tych krzyzuj^cych siç wzajemnie wplywow umialo nasze dawne tkactwo nanizac na osnowç rodzimych tradycji siçgajqcych jeszcze prapolskich czasów. Bacznemu tez oku nie moze ujsc ludowe podglebie naszej dawnej sztuki tkackiej nawet w manufakturach magnackich, ktôrych wyroby mialy sluzyc vvyl^cznie luksuso^vym potrzebom wielmozôw i szlachty. W dywanach wi^zanych na wzôr perskich czy tiu-eckich natrafiamy niespodziewanie na moty^vy znane dobrze z ornamentyki ludowych czy pôîludo^vych dziel rôznych galçzi sztuki zdobniczej w Polsce; kobierce, arrasy, go-beliny, tkane na dworze krôlewskim czy po magnackich manufakturach, zarôwno w technice jak i w zdobnictwe nawiqzuj^ do procederôw ludowego kUimu lub je przypominajg, co stwarza nie znane gdzie indziej przejscia miçdzy szpalerami wzorowanymi na francuskich czy belgijskich a kilimem tkanym w chacie wiejskiej. Nawet do zlotolitych materii, do pasôw szlacheckich wdzierajq siç motywy ludowe, wykwitajqce na warsztacie pod rçkami panszczy-znianych tkaczy i tkaczek w magnackich manufakturach. Szczegôlnq wagç posiada nastçpny artykul o tkactwie ludowym w Polsce, bçdiicy pierw-sz^ syntetyczn^ prôbq ujçcia tego tematu. Celem omawianej rozprawki jest ukazanie poszcze-gôlnych galçzi ludowego tkactwa od strony technicznych i ornamentalnych czy kompozy-cyjnych jego zrôznicowan, jak rôwniez zorientowanie czytelnika w topograficznym roz-mieszczeniu osrodkôw tkackich w naszym kraju. Sztuka ludowa stoi u kolebki wspôlczes-