Bővebb ismertető
Alfred JarryFrancuski dramaturg, autor powie¶ci i wierszy, a przy tym znana,ekscentryczna postaæ paryskiej cyganerii prze³omu wieków XIX i XX.Jarry uwa¿any jest za prekursora surrealizmu i teatru absurdu - wtakim samym stopniu dziêki twórczo¶ci, jak i za spraw± prowokacyjnegostylu ¿ycia. Mi³o¶nik jazdy na rowerze i broni palnej (nosi³ ze sob±rewolwer, którym z upodobaniem straszy³ ludzi), twórca humorystycznejpseudonauki znanej pod nazw± "patafizyka", a traktuj±cej o wyj±tkach.Umar³ w m³odym wieku, wskutek gru¼licy, w której zwalczaniu niepomaga³ bynajmniej alkoholizm.Za najwa¿niejsze jego dzie³o uwa¿ana jest farsa Ubu król czyli Polacy. Jej pierwowzór powsta³ w latach, kiedy 15-letni Jarryuczêszcza³ do gimnazjum w Rennes, i by³ wspólnym dzie³em uczniówwykpiwaj±cych jednego z nauczycieli. Dwóch z tych uczniów, bracianazwiskiem Morin, ju¿ po ¶mierci Jarry'ego próbowa³o zreszt± przekonaæ¶wiat literacki, ¿e to oni s± rzeczywistymi autorami dramatu. SamJarry za¶, po skandalicznej premierze w roku 1896, z upodobaniemna¶ladowa³ swojego bohatera. Oznacza³o to mówienie ze specyficznymakcentem, przesadn± komplikacjê zdania oraz epatowanie wulgaryzmami,jako ¿e sama sztuka rozpoczyna siê s³owem "merdre", przez TadeuszaBoya-¯eleñskiego b³yskotliwie przet³umaczonym jako "grówno".Ten sam t³umacz okre¶la Ubu króla jako kabaret historyczny,wy¶miewaj±cy dzieje jako ci±g absurdalnych i krwawych zbrodni,korzystaj±cy przy tym ze schematów fabularnych znanych ze sztukShakespeare'a, a w pewnym sensie zapowiadaj±cy równie¿ szaleñstwo Iwojny ¶wiatowej. Wiêcej na ten temat mo¿na przeczytaæ w do³±czonym dosztuki tek¶cie Od t³umacza.Ubu sta³ siê bohaterem jeszcze kilku spo¶ród napisanych przezJarry'ego fars, niewystawianych jednak za ¿ycia autora.Ur. 8 wrze¶nia 1873Zm. 1 listopada 1907Najwa¿niejsze dzie³a: Ubu król czyli Polacy, Nadsamiec, Czyny i my¶lidoktora Faustrolla, patafizyka